Η ιστορία του Δημοτικού Σχολείου Κορινού: Από το 1906 και τον παλαιό Ναό των Αγίων Αποστόλων, στο σημερινό διδακτήριο

✍️ Γράφει ο Σάββας Σεϊταρίδης

Μαθήματα στην εκκλησία, συσσίτια στην αυλή και ο γρίφος των 115 ετών: Η άγνωστη ιστορία του Δημοτικού Σχολείου Κορινού

Κάθε σχολείο κρύβει μέσα στους τοίχους του την ιστορία του τόπου του. Όμως, το Δημοτικό Σχολείο Κορινού δεν είναι απλώς ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός που επιβίωσε από πολέμους, φτώχεια και ξεριζωμούς, "μεγαλώνοντας" γενιές και γενιές Κορινιωτών.

Με αφορμή ιστορικά στοιχεία που έρχονται στο φως, το KorinosNews κάνει μια αναδρομή στα άγνωστα, δύσκολα, αλλά και περήφανα χρόνια της εκπαίδευσης στον τόπο μας.

Τα πρώτα βήματα στις αρχές του 20ού αιώνα (1906)

Η ιστορία της οργανωμένης εκπαίδευσης στον Κορινό ξεκινάει επίσημα το 1906, χρονιά κατά την οποία ιδρύεται το πρώτο τριτάξιο μικτό δημοτικό σχολείο, όπως επιβεβαιώνεται και από την έρευνα της κ. Όλγας Δάσιου. Την εποχή εκείνη, ο Κορινός είχε τον χαρακτήρα ενός τεράστιου τσιφλικιού 15.000 στρεμμάτων και αποτελούσε έναν μεικτό οικισμό, όπου δίπλα στο ελληνικό χριστιανικό στοιχείο διαβιούσαν περίπου 300 Οθωμανοί κάτοικοι.

Η συνύπαρξη αυτή αποτυπωνόταν και στην εκπαίδευση: Παράλληλα με το ελληνικό σχολείο, λειτουργούσε στον Κορινό και ένα από τα μόλις τρία μουσουλμανικά κοινοτικά δημοτικά σχολεία της ευρύτερης περιοχής. Για τον ελληνικό πληθυσμό, το σχολείο στεγαζόταν σε ένα μικρό διώροφο κτίριο νοτιοανατολικά του ναού των Αγίων Αποστόλων. Η δίψα για μάθηση ήταν τόσο μεγάλη –και οι υποδομές τόσο ελλιπείς– που ενίοτε, μία από τις τάξεις έκανε μάθημα μέσα στον ίδιο τον ιερό ναό! Σε αυτή την προσπάθεια, καθοριστική ήταν η συμβολή του τότε Επισκόπου Κίτρους Παρθενίου Βαρδάκα, ο οποίος στήριξε έμπρακτα το σχολείο του Κορινού γνωρίζοντας πως η παιδεία είναι το ισχυρότερο όπλο του Ελληνισμού.

✍️ Η κραυγή αγωνίας των απλήρωτων δασκάλων

Τα πρώτα εκείνα χρόνια, η λειτουργία του σχολείου δεν ήταν ρόδινη. Χαρακτηριστική της ανέχειας και των τεράστιων δυσκολιών της εποχής είναι η επιστολή που έστειλε τον Οκτώβριο του 1906 ο δάσκαλος του Κορινού, Αθανάσιος Τσιρωνάς, προς τη Θεσσαλονίκη. Όντας απλήρωτος για μήνες, παρακαλούσε εναγωνίως να του στείλουν δύο οθωμανικές λίρες, γράφοντας χαρακτηριστικά:

«...παρακαλῶ ὅπως ἐμβάσητε δυὸ (2) ὄθ. λίρας διότι ἔχωμεν μεγάλην ἀνάγκην ἐνδυμάτων καθὼς γνωρίζητε καὶ σήμερον ἡ Κοινότης δὲν ἔχει ἵνα μου δώσῃ δεκάρα…»

Ο Ιερός Ναός Αγίων Αποστόλων: Το κέντρο της τοπικής ζωής

Ο παλαιός ναός των Αγίων Αποστόλων (Αρχείο Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κορινού).

Η ιστορία του σχολείου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον Ιερό Ναό των Αγίων Αποστόλων (ο οποίος αρχικά έφερε την ονομασία Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου). Ο ναός αυτός αποτέλεσε τη μοναδική ενορία του Κορινού έως και το 1948, ενώ διατήρησε τον ενοριακό του χαρακτήρα έως το 1968.

Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία, το παλαιό κτίριο του ναού χτίστηκε το 1907 από τους ίδιους τους ντόπιους κατοίκους. Στους χώρους του, εκτός από το οστεοφυλάκιο, φιλοξενήθηκε και το πρώτο δημοτικό σχολείο του Κορινού μέχρι και τη δεκαετία του 1960. Όταν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 ο παλαιός ναός κατεδαφίστηκε για να ανακατασκευαστεί, ήρθε στο φως ένα σημαντικότατο λειτουργικό κειμήλιο: η εικόνα των Δώδεκα Αποστόλων, η οποία είχε ιστορηθεί το 1865 και θησαυρίζεται μέχρι σήμερα. Ο σημερινός επιβλητικός ναός, μια σταυροειδής βασιλική με τρούλο, πήρε την τελική του μορφή με την ανακαίνιση του 1975 και εγκαινιάστηκε επίσημα το 1978 από τον μακαριστό Μητροπολίτη Κίτρους, Βαρνάβα.

Η πληθυσμιακή έκρηξη και τα "μαύρα" χρόνια (1940-1950)

Στα αρχεία φαίνεται ότι κατά το σχολικό έτος 1932-1933, μετά τον ερχομό των προσφύγων και την πληθυσμιακή γιγάντωση του Κορινού, το σχολείο αριθμούσε πλέον 99 μαθητές. Η ανοδική πορεία, ωστόσο, "παγώνει" βίαια. Την τριετία 1942-1945, η λειτουργία του σχολείου σταματά εντελώς λόγω της Κατοχής, της Αντίστασης και του Εμφυλίου Πολέμου που ακολούθησε.

Το διάστημα 1946-1950 αποδεικνύεται ίσως το πιο σκληρό για την τοπική κοινωνία. Το σχολείο ανοίγει ξανά, αλλά οι συνθήκες είναι δραματικές. Στους μαθητές παρέχεται συσσίτιο (γάλα) στην αυλή του σχολείου, ενώ στους άπορους διανέμονται ρούχα από την αμερικανική βοήθεια. Πολλά παιδιά αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα θρανία για να δουλέψουν στα χωράφια, με αποτέλεσμα 5 έως 6 μαθητές κατά μέσο όρο να μένουν στην ίδια τάξη κάθε χρονιά.

Η σύγχρονη εποχή και τα νέα κτίρια

Από το 1946 και μετά, το σχολείο λειτουργεί αδιάκοπα. Το 1961 μετεγκαταστάθηκε στη γωνία των οδών Β. Κωνσταντίνου και Μεταξά. Το κτίριο αυτό εξυπηρέτησε τις ανάγκες του χωριού μέχρι και το 2019, λειτουργώντας τα τελευταία χρόνια παράλληλα με το νέο διδακτήριο στην οδό: Ιωάννη Μεταξά 16 (που παραδόθηκε το 1998). Από το 2020, με την προσθήκη έξι νέων αιθουσών, όλες πλέον οι τάξεις συστεγάζονται στο νέο, υπερσύγχρονο διδακτήριο.

Λύνοντας τον "γρίφο" των 115 ετών

Μια ματιά στο επίσημο site του Δημοτικού Σχολείου Κορινού αναφέρει 115 έτη λειτουργίας. Πώς προκύπτει αυτό το νούμερο, από τη στιγμή που γνωρίζουμε με βεβαιότητα ότι το σχολείο ξεκίνησε να λειτουργεί το 1906 (πριν από ακριβώς 120 χρόνια, το 2026);

Η απάντηση κρύβεται στην ίδια την ιστορία: Αν από τα 120 ημερολογιακά χρόνια που έχουν περάσει, αφαιρέσουμε τα περίπου 4 με 5 "μαύρα" χρόνια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου κατά τα οποία το σχολείο παρέμεινε κλειστό, καταλήγουμε ακριβώς στα 115 χρόνια ενεργής, αδιάκοπης λειτουργίας.

Ένας αριθμός που δεν είναι απλώς ένα μαθηματικό άθροισμα, αλλά το απόλυτο σύμβολο της επιβίωσης, του πείσματος και της προόδου του Κορινού.

Πηγες - Ιστορικα Αρχεια:

• Διδακτορική Διατριβή Παναγιώτη Τζουμέρκα (ΑΠΘ, 2004) - «Ο Επίσκοπος Κίτρους Παρθένιος Βαρδάκας 1904-1933: Ο βίος και η δράση του».
• Αρχείο Ιεράς Μητροπόλεως Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος.
• Ιστορικό Αρχείο Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κορινού.